03
Ots
2012
Plisti-plasta

‘Elkar’ egitura esplikatzen

Plisti-plasta | 2012, Otsaila 3 - 01:18

- Jope, zein zaila den ‘elkar’ egitura. Ez dakit erabiltzen!

+ Zaude lasai,  ‘elkar’ egitura ondo erabiltzeko urrats batzuk eman behar dira eta. Apurka-apurka adieraziko dizkizut:

1. urratsa. ‘elkar’ egitura erabiltzeko bitariko harremana egon behar da. Honelakoa: A<-->B. Adibidez:

Nik zurekin lan egingo dut <--> Zuk nirekin lan egingo duzu.

Haiek zuri lagunduko dizute <--> Zuk haiei lagunduko diezu.

2. urratsa. Kontuan izan ‘elkar’ deklinatu egiten dela: elkar, elkarri, elkarrekin, elkarrentzat… Adibidez: Nik zurekin / Zuk nirekin = elkarrekin; Haiek zuri / Zuk haiei = elkarri.

3. urratsa. Subjektuak gehitu egin behar dituzu. Adibidez,  Nik + zuk = Guk (edo zuk eta biok); Haiek + Zuk = Zuek.

- Konforme. Orduan: Nik zurekin lan egingo dut / Zuk nirekin lan egingo duzu → Guk elkarrekin lan egingo… eta Haiek zuri lagunduko dizute / Zuk haiei lagunduko diezu → Zuek elkarri lagunduko… Aizu, barkatu baina ez dakit zein aditz ipini.

+ Izan ere, aditzarena da 4. urratsa. Begira, aditza ipintzeko ‘elkar’ egiturari beste izen bat jar zeniezaioke: Gabriel edo Aitzol, adibidez.  Honela: Guk  elkarrekin (Gabrielekin) lan egingo… Zuek elkarri (Aitzoli) lagunduko…

- Orduan, bai. Guk elkarrekin (Gabrielekin) lan egingo dugu. Zuek elkarri (Aitzoli) lagunduko diozue. Mila esker, orain ulertu dut. Egoki esplikatzen duzu gramatika.

+ Gramatika? Zer gramatika? Ez dizut gramatikari buruz hitz egin, barren!

- ??????!!!!!!. Beno, beno. Hurrengorako utziko dut hemen daukadan beste galdera bat.

+ Zein da galdera?

- Dena, guztia, guztiak, guztiok, denok… Nahaste galanta!

+ Ok. Hurrengorako.

Irudia: Curiosity..... what are they reading?. Egilea: Tommy Wong. Lizentzia.

29
Urt
2012
Plisti-plasta

Elkarreraginaren garrantziaz (II)

Plisti-plasta | 2012, Urtarrila 29 - 17:59

Jarraian duzue aurreko sarreran agindutako adibidea. B2ko azterketa batekoa da, pena ezin dudala audioa erabili (baimen arazoak izan nitzake). Hala ere, baliagarria izango zaizuelakoan, hona:

Elkarrizketaren eskema

(klikatu gainean handiago ikusteko)

Elkarrizketaren azterketarako txantiloia: zuzenak eta  okerrak

Zuzen

  • Elkarri entzun diote.
  • Ikuspuntua azaltzerakoan kontuan izan dute solaskidearen iritzia.
  • Arestian aipatutakoa kontuan izan dute. Adibide baterako, Jonek hitztarte batean ‘ez hori bakarrik…’ esan dio solaskideari.
  • Saiatu dira, nolabait, komunikazio-hutsak konpontzen. Elkarri txandarik apenas eman diotenez, bestearen jarioa eten behar izan dute. Jonek gaiaren barruan mintzabide berriak zabaldu ditu [jolasak eta osasuna/ jolasak eta jolasguneak (herria/hiria)].
  • Biek ala biek jarrera aktiboa izan dute elkarrizketan.
  • Modalizazioa egokia izan da. Nabarmenena mutilak umorea erabili duenean.
  • Ez-hitzezko elementuak baliatu dituzte (keinuak, irribarreak…). Erritmoa onargarria izan da eta Anek oso ondo erabili du doinua, baita modalizatzeko ere; horrela adierazkortasun handia lortuz.
  • Ez dute intseguritate handirik erakutsi.
  • Ideia nagusia argia da.
  • Erregistro egokia.
  • Birformulazioa erabili ez badute ere, besteak esandakoa norbere diskurtsoari atxikitzeko gaitasuna erakutsi dute.

Oker

  • Ez dute egoki adierazi gaiarekiko abiapuntu-jarrera. Norbere abiapuntutik abiatu beharrean, Anek galdera batekin ekin dio; bere abiapuntuari uko eginez eta mutilarena erabat baldintzatuz. Honela, jostailurik aproposenari buruz aritu beharrean: ‘Zer gustatzen zitzaizun jolasteko?’ galderatik abiatu dira.
  • Ez dute jakin hitz egiteko txandak kudeatzen. Bestearen jarioa eten behar izan dute gehienetan, zerbait esan ahal izateko.
  • Baliteke neskak solaskidearentzat desatsegin samarra izan den diskurtso modua erabili izana: abiapuntua eragozteagatik, bestearekiko behar besteko elkarkidetza ez erabiltzeagatik, mintzabideak ez zabaltzeagatik…
  • Ez diote beti argudiobideari behar bezala eutsi: zauriei buruzko digresioa luzeegia izan da.
  • Jarioari dagokionez, gauza bitxia gertatu zait. Izaten dira, bada, ilusio optikoak, non kolorearen edo kokapenaren arabera borobil edo laukiren batek beste batek baino handiagoa dirudien (nahiz eta berdinak izan). Bada, horrelako zerbait gertatu zait: hasiera batean Anek Jonek baino askoz denbora luzeagoan hitz egin duela iruditu zait baina neurtu eta konturatu naiz ez dela horrela izan: mutilak 1’49’’ / neskak 1’ 57”. Horrek eraman nau pentsatzera zer-nolako garrantzia duen elkarreraginean  jarioak eta ideia/informazio-emariak (kantitateari zein kalitateari begira). Anek Jonen antzeko denbora erabili badu ere, hitz kopuru handiagoa igorri du eta horrek, nahiz eta berbaldia elkarreraginaren ikuspuntutik kalitate eskasekoa izan, mutilak baino askoz gehiago komunikatu duela pentsarazi dit. Baina sakonago aztertuta oso zalantzazkoa da baieztapen hori. Izan ere, jarioaren osagai garrantzizkoak dira automatismoak eta horretan gabezia dezente erakutsi ditu Anek. 
  • Argudioen kalitatea ez da nabarmentzeko modukoa izan. Dena behar alor honetan.
  • Ideia nagusian biak ados egon direnez, ez dute errefusa gaitasunik erakutsi.
  • Ez dute gehiegizko errepikapenik egin eta esaldiak ez dira solte geratu baina oso oinarrizko kohesioa erabili dute. Eta batzuetan txarto (‘ze herri batean bizi gara’ –mutilak-). Neskak bizpahiru aldiz erabili du modu okerrean  ‘hori’ erakuslea esaldiak kohesionatzeko, gaztelerazko kohesio elementuren bat ere erabili du (es que…).
  • Aberastasunari dagokionean, oinarrizko hizkuntz baliabideak erabili dituzte gehienbat, baina adierazi nahi zutena adierazteko behar bestekoak, lexiko akatsen bat salbu (ez dakit nola esaten den ‘cicatriz’).
  • Zuzentasunean: ez dute autozuzenketarik erabili eta oinarrizko akats askotxo egin dituzte, Anek batik bat (ez du egoki monitorizatu bere jarduna). Hara:
 Ane  Jon
  • Txikitan zer gustatzen zitzaizun jolastu/jolastea?
  • Es que gogoratzen dut txikia nintzenean egun osoan egoten ginen kalean.
  • Orain ikusten dut parkeak eta badaude umeak Nintendoarekin jezarrita.
  • Batzuek besteei ez borrokatzen edo jolasten.
  • Hori da, ba hori, etxean geratzen bazara eta ez daukazu beste pertsonarik.
  • Ni umeekin lan egiten dut.
  • Hori da ere.
  • Ez dago arriskutsurik
  • Kaleetan jolastea nahiago nuen.
  • Bideojokoak eta gauza horiek ez zitzaidan asko gustatzen.
  • Ume bat zauri bat egiten badu ospitalera joaten dira.
  • Zikatriz asko dauzkat.
  • Onartu behar dut zorte handi eduki dugula, ze herri batean bizi gara. Hori askatasun asko ematen du, orduan zorte handi dauzkagu.

 

 

 

 

 

29
Urt
2012
Plisti-plasta

Elkarreraginaren garrantziaz (I)

Plisti-plasta | 2012, Urtarrila 29 - 01:53

Nahikoa litzateke Europako Erreferentzi Markoari begiradatxoa egitea elkarreraginari ematen dion garrantziaz jabetzeko. Hainbestekoa da, non ardatz nagusietakoa den eta bere baitan hartzen dituen idazmenaren eta mintzamenaren zenbait atal. Iruditzen zait apur bat kamustua dugula elkarreraginaren esparrua, mintzamenaren atal izatera mugatua, propio gutxiegi landua, eta balorazio garaian orokortuegia. Elkarreragin mekanismoak aztertu beharrean, erabili egiten dugu elkarrizketa egokitasuna, koherentzia eta kohesioa, jariotasuna, aberastasuna eta zuzentasuna neurtzeko. Komenigarria da, beraz, elkarrizketak berezko duen interakzioari eta beronen barrunbeari erreparatzea. Eta zeri begiratu behar diogu, bada? Hona hemen, txantiloia osatzeko irizpide batzuk:

  • Abiapuntu-jarrera egoki adierazi dute.
  • Entzun diote elkarri.
  • Egoki kudeatu dituzte hitz egiteko txandak.
  • Ikuspuntua azaltzerakoan kontuan izan dute solaskidearen iritzia.
  • Solaskidearentzat atsegin eta eroso samarra den diskurtso modua erabili dute: elkarkidetza.
  • Arestian aipatutakoa kontuan izan dute (egoki josi dituzte bi diskurtsoak).
  • Saiatu dira, nolabait, komunikazio-hutsak konpontzen: jario-etenak, isiluneak, mintzabideak zabaldu…
  • Jarrera aktiboa izan dute elkarrizketan.
  • Modalizazioa egokia izan da: ñabardura, graduazioa, umorea…
  • Ez-hitzezko elementuak baliatu dituzte (keinuak, irribarreak…)
  • Jarioa: ideia/informazio-emaria (kantitateari zein kalitateari begira). Erritmoa. Automatismoak.
  • Doinua.
  • Ez dute intseguritate handirik erakutsi.
  • Ideien arteko hierarkia argia da. Argudiobideari eutsi diote.
  • Errefusa gaitasuna.
  • Erregistro egokia.
  • Birformulazioa.
  • Kohesioa.
  • Zuzentasuna.
  • Eraginkortasun komunikatiboa.
  • Egoki bukatu dute elkarrizketa.

Badakit, hauetako puntu askok ñabardura asko eskatzen dituztela eta zerrendatu besterik ez ditudala egin, oso ordena nahasian gainera. Badakit edozein behaketa-txantiloik baino garrantzi handiagoa dutela behatzen duten begiek. Baina nik noizean behin erabili izan ditut irizpideok, elkarrizketaren eskemarekin batera, eta lagungarri gertatu zaizkit senak esaten zidana osatzeko. Adibidea jarriko dizuet hurrengo sarreran.

  1. OHARRA: Txantiloi honek Antonio Unzue-ren Debaterako argudiatu. Bigarren Hezkuntzako arlo guztietarako proposamena (pdf 623 KB)  du oinarri.
  2. OHARRA: Ahozko elkarreraginari erreparatu diogu oraingoan. Jakitun gara, baina, Internetek nabarmen areagotu duela idatzizko elkarreragina ere (e-posta, foroak, txatak, sare-sozialak…) Argi dago, beraz, idatzizko elkarreraginak ere merezi duela arreta eta lanketa.

Argazkia: Graphic Conversation. Egilea: Marc Wathieu . Lizentzia.

22
Urt
2012
Plisti-plasta

Nola egiten ditudan zuzenketak

Plisti-plasta | 2012, Urtarrila 22 - 14:00

Lehengo batean, ‘fresh learning’ izeneko artikuluan nioen ebaluazio-mota guztiak direla baliagarriak baina autoebaluazioa dela autoikaskuntzaren modurik berezkoena. Hurrengo pasartean autoikaskuntzak erreferentzia eta gaitasuna dituela beharrezko esaten nuen. Praktikara jaitsita, nahiz eta nirea oso eredugarria izan ez, erroreen zuzenketa (ebaluazioaren atal bat soilik) nola egiten dudan adieraziko dizuet.

1.Bogako idazlanen zuzenketa.

Tomasek uste du bizimodu hori oso gogorra dela eta Julenek erantzun dio horrela jarraitzen badutela badute, oso txarto pasako dute dutela...

Okerra ezabatzearena eta forma zuzena ematearena da autozuzenketatik urrunen dagoen modua baina kontuan izan behar da ikasleak zuzenketa-masa altua izaten duela astean eta lan kognitibo arina eskatzen dion zuzenketa ere izan behar duela.

2.Tutoretzarako idazlanen zuzenketa.

Tutoretza baino bi edo hiru egun lehenago bidaltzen didate idazlana postaz eta hona zuzenketa:

Atzo goizean bi ordu egon nintzen telebista aurrean. Neka-neka eginda nengoen eta ez nuen burua gauza konplikatuetarako. Zigarroa piztu eta izugarrizko irudi nazkagarriak dauden telesail horietako bat ikusiz egon nintzen.

Urdinez daudenak zuzendu beharrekoak dira. Horiz daudenak biziki egokiak direnak, eta azpimarratutakoak beste modu batean formulatu beharrekoak; egia esan, azpimarratu ordez, Wordeko oharrak erabiltzen ditut honetarako eta testuari buruzko ohar orokorragoak egiteko.

Honezkero, konturatuko zineten  lehenengo eta bigarren zuzentzeko moduaren artean badela alderik. Batetik, ikasleari berari eskatzen zaio zuzentzea edo birformulatzea eta bestetik, errefortzua eskaintzen zaio alderdi onak ere nabarmenduz. Baina oraindik ere urratsak eman behar dira autonomiaranzko bidean. Bigarren zuzenketa modu honek monitorizazio lana tutorearen / irakaslearen esku uzten baitu.

3.Tutoretzako mintzamen-saioen zuzenketa

Tutoretza guztietan mintzamen-saio labur bat (5-10’) grabatzen dugu eta ikasleari ematen zaio grabazioa etxean zuzen dezan. Hurrengo tutoretzan irakaslearekin batera entzuten du grabazioa eta zuzenketa proposamenak egiten ditu ikasleak (betiere esaldi literaletan oinarritutakoak). Tutoreak ikaslearen zuzenketa osatzen du.

Zuzenketa-mota honetan ikasleek hartzen dute beren gain monitorizazioaren pisu osoa eta oso modu desberdinean ekiten diote lan horri. Batzuek entzun ahala hartutako apunteak ekartzen dituzte. Beste batzuek transkripzio osoak egiten dituzte… Kontu honetan garrantzitsua da zehatz aritzea, ez du balio adibidez ‘konpletiboak ahaztu ditut’ esateak, esaldi literalekin jokatu beharra dago, monitorizazioa egokia izan dadin.

Oro har, hiru zuzenketa-mota hauek konbinatuz lantzen ditugu erroreak, alor honetako autoebaluaziorako bide egiten dugulakoan, lan-karga kognitiboa orekatuz, erreferentzia eskainiz eta gaitasuna eraikiz.  Zuzenketaren alorrean, urteetako esperientziak esaten digu tutoreak esandakoak baino pisu askoz handiagoa duela ikasleak berak aurkitutakoak.

Baina hau guztia ez da ebaluazioaren zati bat baino, honekin batera eta are gehiago autoebaluazioaz ari garela beste ebaluazio tresna batzuk baliatu beharra dago, besteak beste portfolioa,  bakarra aipatze aldera, autoebaluazioan duen garrantziagatik. Baina nahikoa pazientzia izan duzue gaurkoz eta beste batean arituko gara horretaz.

Argazkia: Red ink. [phil h]. Lizentzia.

20
Urt
2012
Plisti-plasta

Play button

Plisti-plasta | 2012, Urtarrila 20 - 22:43

Gaurkoan adierazi nahi dudana azaltzeko zure laguntza behar dut, irakurle. Begiak itxita irakurri beharko duzu, irudiz hornitu testua eta baten batean atzera egiteko ere eskatuko dizut. Bideo-jolasa proposatzen dizut , baina badakizu pantaila batetik bestera pasatzeko puntu ugari lortu behar dituzula.

1.pantaila

Itxi begiak eta irudizta ezazu altzairuzko kaxatxo bat eta bertan puntutxo batzuk, puntu potolo baten inguruan. Gezi koloretsu batzuk ere badaude. Gehienek puntu potoloa dute jomuga edo abiapuntu. Taka-taka-taka… sakatu eta sakatu puntu potoloari eta klinn-klinnn-klinnnn pasako zara bigarren pantailara.

2. pantaila

Itxi begiak eta irudizta ezazu egurrezko kaxatxo bat eta bertan puntutxo batzuk. Orain irudizta ezazu kaxatxo horren barruan puntutxo horiek lotzen eta askatzen  zenbait gezi koloretsu barreiatzen direla. Zenbat eta gezi gehiago egon,  puntu gehiago lortuko dituzu baina kontuan izan puntutxo guztiek izan behar dutela helmuga eta iturburu. Klinnn-klinnnn-klinnn hirugarrenera.

3. pantaila

Egia esan, bigarren irudiko kutxatxoa bezalakoa da baina paperezkoa, puntutxoak eta gezi koloretsuak barreiatzen dira baina zenbaitetan papera zeharkatu eta kanpora ateratzen dira eta kanpoan dauden beste puntutxo batzuekin ere lotzen dira. Konplexuagoa da jokoa, elementu gehiago ditu baina honaino helduz gero, zale-zaletuta izango zaitugu.

4. pantaila

Oraingo honetan ez dago kutxaren beharrik. Geziak eta puntuak besterik ez. Armiarmatxo bat ari da etengabe bere sarea ehuntzen. Zure lana amaitu da. GAME OVER.

Orain, mesedez, pentsa ezazu kaxatxoa ikaskuntza esparrua dela: ikasgela (birtuala edo fisikoa). Puntutxoak ikasle eta irakasleak direla eta gezi koloretsuak beraien arteko interakzioak (formalak zein informalak, birtualak zein aurrez aurrekoak). (Egin atzera irakurgaian, mesedez).

Lehenengo irudia, eskola zaharreko irudia dugu, lehenbailehen gainditu beharreko anakronismoa.

Bigarren irudia, ‘little box’ Siemensen hitzetan, aurrerapausoa da, interakzioan baitu fokusa baina beti ere ikaskuntza-komunitatearen barruan.

Hirugarrenean, glokalizazioa Siemensen hitzetan hau ere, ikasleek interakzioa dute euren artean baina baita hiztun komunitatearekin ere.

Laugarrena, PLEari dagokio, ikasleak ikaskuntzan baliagarri zaizkion interakzio modu eta iturriak aukeratzen ditu.

Eta non dabil hau idazten duena? Bada, aitortuko dizut,  bigarren pantailara heldu nahian… hortxe, hortxe. Traketsa naiz, gero! Autoikaskuntzan nabil eta zail egiten zait Boga (puntu potoloa) eta neure tutore lana (batzuetan potoloa hau ere)  egokitzea, baina  atzenengo ebaluazio-bileran sare-sozialekin saiotxo bat egitea erabaki dugu eta… Kontatuko dizuet bigarren pantailara pasatzea lortzen dudanean (lortzen badut, behintzat).

Zuek, behintzat, ikasi duzue begiak itxita irakurtzen. Ez zarete makalak!

Argazkia: Extra Ball (Shawn Clover). Lizentzia.

16
Urt
2012
Plisti-plasta

#freshlearning (2)

Plisti-plasta | 2012, Urtarrila 16 - 17:13

Aurreko mezuan autoikaskuntza dagoen atakatik ateratzeko hemeretzi irizpide nagusi zirrimarratu ditut. Lan horretan jarraituko dut oraingoan ere.

20. Irakasteko modua baino garrantzitsuagoa da ikasteko modua.

21. Praktika didaktikoak ikas-prozesuan partaide direnen ideia didaktiko adostuen ondorio izan behar du.

22. Edozein curriculum edo paradigma didaktikoren balioa eragindako praktikaren neurrikoa da.

23. Ikaskuntza-prozesuaren konplexutasunaren ondorioz, gaur gaurkoz
metodologia oro dago beta fasean.

24. Planteamendu mekanizistak murriztaileak dira ikas-irakaskuntzaren antolaketan eta inplementazioan.

25. Didaktikariei, ikasleei eta irakasleei administrazio-kudeatzaileei besteko
erabakimena aitortu behar zaie.

26. Hizkuntzen ikas-irakaskuntzan, gutxienik arauak besteko pisua du estrategia komunikatiboak.

27. Ohiko ikaskuntza eta ebaluazio-atalei (zuzentasuna, aberastasuna…)
eraginkortasun komunikatiboa gehitu behar zaie.

28. Trebetasunen pisuak eta nolakotasunak erabileraren neurrikoa izan behar du. Ez, adibidez, entzumena arindu eta idazmena astundu.

29. Elkarreraginaren lanketak eta neurketak berezkoa izan behar du. Kontua ez da elkarreragina erabiltzea  zuzentasuna eta abarrak neurtzeko.

30.    Autoikaskuntza ez da bigarren mailako ikaskuntza edo ikaskuntza osagarria (hori ere bai, nahi izanez gero). Inguruabarrez gain, ikaslearen hautu metodologiko izatea du helburu.

31. Autoikaskuntzak uztartu egin behar ditu indargune duen pertsonalizazioa eta ikasketa esparru soziala.

32. Autoikaskuntzaren eta ohiko ikas-irakaskuntzaren arteko mugak lausotu egin behar dira eta continuuma osatu.

Bertan bukatzen dira oraingoz, bururatu zaizkidanak. Badakit erraza dela esatea eta zaila egitea baina zuhaitza apur bat astindu nahi badugu eta fruituren bat jaso, ideia batzuk izan behar ditugu makila.  Freshlearning, adiskidea ;-)

Argazkia: Perfect Summer Melonscape! Josh Liba. Lizentzia

14
Urt
2012
Plisti-plasta

#freshlearning (1)

Plisti-plasta | 2012, Urtarrila 14 - 22:36

Autoikaskuntza deiturikoan, BOGA programaren altzoan, aritzen den irakasle-tutore horietako bat nauzu. Eta kezkatuta nago. Aspaldi batean bogan aritu beharrean, zian ari garelako errezeloan. Honelako sistema batek behar duen etengabeko berritze-prozesua geldi dagoelako ustean, berrikuntza hori eraiki behar dugula uste dut. Eta horretarako guk ere leihoak zabaldu eta  leku egin behar diogu freshlearningari: desikasi berreraikitzeko.

Ondoren, lan honetan abiapuntu izan litezkeen zenbait ideia botako ditut tupustean. Horietako batzuk autoikaskuntzari dagozkio zuzenean, orokorragoak dira beste batzuk, ostera. Hatoz:

1. Euskararen autoikaskuntza ez da edukietan edota teknologian ardaztuko. Interakzioa izango du muin.

2. Ez da ‘zer ikasi?’ galderatik abiatuko, ’zer egin?’ galderatik baizik.

3. Programa eta curriculum itxi, estatiko eta ezarrien hormak hautsi eta prozesu dinamikoa eta pertsonalizatua bultzatuko du.

4. Ez da egoera komunikatiboen simulaziora mugatuko, benetako komunikazioa bilatuko du.
5. On-line eta Off-line sareak izango ditu erabilera esparru.

6. Ikasleak ez dira Gargantuak: input-jale eta output-igorle.

7. Irakaslearen lana da bere lan-esparruari dagozkion sareetako komunikazio-emariaren kantitatea zein kalitatea zaintzea.

8. Irakasleak prest egon beharko du aldez aurretik egituratu gabeko egoeretan ere lan eraginkorra egiteko.

9. Autoikaskuntzan irakaslea ez da pilotua, kopilotua eta bidaia-laguna baizik.

10. Autoikaskuntza ez da inola ere bakar-ikaskuntza, komunitatea eta elkarlana izan behar ditu jarduera-eremu. Proiektu poligestionatuetatik abiatuz.

11.  Autoikaskuntza prozesu aktiboa da; ikasle aktiboa du, beraz, subjektu eta objektu.

12. Jakin-mina eta motibazio emozional positiboa dira ikasle aktiboaren ezaugarri eta ikas-prozesu iraunkorraren berme.

13. Ikastearen helburua erabilera bada, bihotza burua bezain garrantzitsua da. Hizkuntza ez da ikasketa objektu soila.

14. Ikasle helduak autonomoa izan behar du, baita autonomia-maila erabakitzeko orduan ere.

15. Zertifikazioa ez da ikas-prozesuaren gidaria izan behar. Ikasle batzuei ezarritako aldian aldiko zedarria baizik. Ikaskuntza zertifikatiboaren gehiegizko dimentsionamendua degradazio zantzua da.

16. Zertifikazioaren gehiegizko dimentsionamenduak gehiegizko baldintzapena eragiten du ikas-prozesuan.

17. Ebaluazioa prozesu konplexua da, erantzun zuzena edo okerra neurtzeko
 itemetatik haragokoa.

18. Ebaluazio-mota guztiak dira erabilgarri baina autoebaluazioa da
 autoikaskuntzaren ebaluaziorik berezkoena.

19. Autoebaluazioak, baliagarria izan dadin, ezinbestekoak ditu gaitasuna eta
erreferentzia.

Argazkia: No te tengo miedo, que lo sepas.  Markel 2007 Flickr-en. Lizentzia.

09
Api
2011
Plisti-plasta

Gramatika hizpide

Plisti-plasta | 2011, Apirila 9 - 22:58

Bidaiatxo honetan lagundu nahi badidazu, Hizpideren 75. zenbakia izango dugu abiapuntu. Zehatzago, Josu Peralesen ‘Ba al dago bizitzarik atazetan oinarritutako irakaskuntzatik harago?’ artikulua. Bertan, Josuk, ohi bezain fin eta aratz, azken urteotan ikasbideek izaniko bilakaera erakusten digu.  Josuren iritziz,  proba enpiriko gutxitxo dago metodologia bat edo beste hobesteko.  Bere hitzak esanguratsuak dira oso: Ikasbide bat puri-purian egoteak ez du esan nahi hizkuntza ikasteko modurik eraginkorrena horixe denik. Indarrean zegoen ikasbidearekiko frustrazioa, asperdura, aldatzeko gogoa, gauza berrien lilura, argitaletxeen interesak, izan daitezke, besteak beste, ikasbide bat zokoratzeko eta beste bat besarkatzeko arrazoia.

Zenbait pausaldi egin ditu Josuk artikuluko ibilbidean, AOI zuhaitzak itzalpean ezkutatzen duenari  erreparatu dio batean, APP harkaitzaren gogortasunari beste batean eta Gramatika errekastoaren ibarrean ere eseri da, uraren emariari  begira. Hementxe paratuko gara gu ere Josuren ondoan. Longburuan duela:  Zeri begiratu:  hizkuntz formari ala hizkuntz formei? - galdetu digu tupustean.  Hizkuntz  formei begiratzen badiegu,  antzinako modu klasikoa izango dugu oinarri, item linguistikoen lantze soila. Hizkuntz  formari begiratzen badiogu, ostera, komunikazioa izango dugu funts eta abiapuntu, hizkuntzaren formak komunikazioari eragin liezazkiokeen  trabak edo erants liezaiokeen eraginkortasuna (gaitasun estrategikoa) aztertuko dugu. Korapilo polita!

Dagoeneko nekatzen hasiak gara eta nasai ditzagun, beraz, apur bat mendiko boten lokarriak. Horretarako, belarria zorroztu eta sei ikasgelatako jarduerak adituko ditugu segidan, zuk zeuk azter dezazun bilakaera, noiz den gramatika helburu eta noiz komunikaziorako baliabide:

  • 1. gela: Epa! Gogoan duzue atzo landu genuen ‘Norentzat’ kasua, ezta. Bada,  gaur erlatiboa esplikatuko dizuet eta gero ariketa analitiko batzuk egingo ditugu,  ondo ulertu duzuela ziurtatzeko eta praktikan jartzeko.
  • 2. gela: Epa, gaur erlatiboa esplikatuko dizuet eta gero berau zertarako erabil daitekeen azalduko dizuet:  identifikazioak eta definizioak egiteko, hain zuzen.
  • 3. gela: Epa, irakurri mesedez eman dizuedan testua eta erreparatu azpimarratuta dituzuen esaldiei:  erlatibozkoak dira. Zertarako erabiltzen ditugu? Nola eratzen dira?
  • 4. gela: Epa, atera mesedez etxetik ekarri dituzuen familia argazkiak. Nor den nor adierazi behar diguzue, erlatiboa erabiliz. Hara, erlatiboa egiteko…
  • 5. gela: Epa, atera mesedez etxetik ekarri dituzuen familia argazkiak. Nor den nor adierazi behar diguzue. Ikus dezagun zeintzuk baliabide behar ditugun horretarako: lexikoa, postposizioak, erlatiboa, deskripzioaren ordena…
  • 6. gela: Epa, azter dezagun atzo grabatutakoa (idatzitakoa). Hara, identifikazioa ez duzu egoki formulatu; batzuetan ez da gramatikalki zuzena (kasu honetan, adibidez) eta beste pasarte hau errepikakorregia da. Begira, erlatiboa deitzen den tresna hau erabil dezakezu, hobetzeko.

Beno, konforme. Akaso, ez dira adibiderik egokienak, esan dizut, ba, nekatu samar nengoela. Dena den, bada hor bilakaera bat. Beraz, zaude lasai. Ez lotsatu, batzuetan bide malkarretan gramatikaren makila erabili behar izanagatik. Baina gogoratu makila honek  komunikazioaren bidean  laguntza tresna izan behar duela beti, eta ez helburu. Makila helburu bihurtzen denean, denok mutu geratzen baikara.

Erreka ondoko iturriko ura eskaini digu Josuk, burua apur bat  freskatu eta zahatoari tira egin diogu guk, ordea…  Segi zuk ere bidea egiten,  gustuko baduzu.

08
Api
2011
Plisti-plasta

Benetako komunikazioaren alde

Plisti-plasta | 2011, Apirila 8 - 10:43

Batzuetan izaten da, ba, barnean distira egiten  dizun ideia txikitxo bat.  Ustez potoloagoak diren batzuk  une batez ilundu arren, dir-dir jarraitzen duen horietakoa. Honelakoa da gaur dakarkizuedana. Noizbait arituak gara beroni buruz Karrajua honetako bazterren batean baina  iruditu zait merezi duela, une batez sikiera, teleskopioa berari begira jartzea. Hara:

Etengabe ari  gara komunikazioaz berbetan, dela metodo komunikatiboa, dela ekintza komunikatiboa, dela egoera komunikatiboa, dela ‘eta  abar’ buztan luze bat. Eta ondo dago. Bat nator honelako planteamendu askorekin. Baina , eta orain mikroskopioa erabilita, ikasgelan erabiltzen ditugun  egoera / ekintza komunikatiboak aztertuz gero, lau motatakoak bereiz ditzaket:

  1. Simulazio hutsezkoak. Adibidea: medikuaren kontsultan (ikasle batek mediku rola hartzen du eta besteak gaixoarena; ondoren, beraien arteko elkarrizketa egiten da). Honelako ariketen funtsa  ikasleak bizi litzakeen egoera komunikatiboetarako prestatzean datza. Ikasleen balizko egoera komunikatiboak identifikatu eta ikasgela probaleku bezala erabiltzen dugu honelakoetan.
  2. Ikastalde barneko benetako  komunikazioa. Ikasgelako edo euskaltegiko pertsonen artekoa. Rolik gabea,  ikasleak edo irakasleak bere benetako ahotsa darabil. Adibidea: ikasgelako baten bati  gaixorik daukan semeari buruz galdetzen  zaionean edo ikasle batek ikusi berri duen filma gomendatzen digunean…
  3. Ikastaldetik kanporako benetako komunikazioa. Interakzioaren xede euskara hiztun komunitatea duena. Adibidea:  ikasleak/ ikastaldeak  interesgune duen blog batean parte hartzen duenean edo Kultur Etxeak antolatutako hitzaldiren  batera joaten denean.
  4. Ekintza komunikatibo ordezkatzailea. Ordura arte H1en egindako ekintza komunikatiboak H2n egiteko bide ematen duena. Adibidea: GPSa euskaraz, kutxazain automatikoa euskaraz…

Nire ustetan, gaur gaurkoz lerratuegia dugu programazioa simulazio hutsezko egoera komunikatiboetara eta beharrezkoa dugu, akaso, 2-3-4 motetako  ekintza komunikatiboei gehiago erreparatzea . Programatu eta programazioan leku zabalagoa eman beharko litzaiekeelakoan nago.

Konbentzituta nago ikasgela eta euskaltegiaren probaleku izaera  ez ezik, komunikazio gune eta hiztun sareko adabegi  izaera ere  sendotu behar ditugula. Baita eskolen programaziotik bertatik ere.

Irudia: 团队开会3D小人高清图片_zcool.com.cn. Egilea: 姒儿喵喵 (Flickr). Lizentzia.

31
Urt
2011
Plisti-plasta

Buruarinak

Plisti-plasta | 2011, Urtarrila 31 - 00:26

Ura

Pentsamenduen emaria anabasan suertatzen ei da. Halaxe gertatzen da nire ganbaran, behintzat. Oraintsu, itsu-itsuan, idazmenaren zedarriak eztabaidan jarri ostean, kiloak zenbat pisatzen zuen galdetu nizuen, irakasle-lanaren alderdi ilun bat argitu nahian. Hara, bada, oraingoan kiloa baino astunagoa den gai batekin natorkizue: informazio-fluxuaren dentsitateaz, hain zuzen.

Sinetsita nago ikas-irakaskuntzaren giltzarria interakzioa dela. Edozein ikas-sistemak ondo aztertu behar duela zer-nolako interakzioa sustatzen duen, nortzuk/zeintzuk diren interakzio horren igorle/hartzaileak, interakzio-bideak (tutuak), egoerak, lekuak eta edukiak. Azken hauei buruz, edukiei buruz, arituko natzaizue ahal bezain labur.

Pentsa dezagun, edukiei begiratuta, zein den ikaskuntza formalaren eta informalaren arteko alderik nabariena: informazio-fluxuaren dentsitatea dela esango nuke. Nire iritzian, burmuinak konpentsazio azkarra bilatzen du, gehienetan; gai da denbora luzean dentsitate arineko informazio-fluxua deskodetzen aritzeko; akuilu du deskodetzeak dakarkion ‘sari’ azkarra (dela emozioa, dela informazioa, dela ekinbidea…). Zail egiten zaio, ostera, dentsitate trinkodun fluxua kudeatzea (paragrafo honen irakurketa, kasu). Nekea sortzen du. Burua berotu egin zaigula esan ohi dugu.

Kontzeptualki, itxuraz ongi egituratutako programazioak, materialak… sarritan ‘astun’ bilakatzen dira fluxuaren dentsitatea kontuan ez izateagatik. Gainera, baliteke arazoa areagotzea Gutenberg galaxiatik Google galaxiarainoko bidaia garaikide honetan. Interakzio-bideek , tutuek, ere zerikusia dute horretan zalantzarik gabe. Nabarmena da, informazio bera modu batean edo bestean jasotzeak (paperean/audioan/bideoan/aurrez aurre…) deskodetze karga desberdina duela.

Orain arte esandakotik ondorioren bat ateratzekotan, esan genezake burmuinak eskertu egiten duela informazio-fluxu arina. Honek esplikatuko luke zenbait sare-sozialen edo telebista-saioren edo musika-talderen arrakasta, adibidez. Beraz, ikas-irakaskuntza arrakastatsua sustatu nahi badugu, garrantzia eta ‘prestigioa’ eman behar diogu fluxu arin honi eta fluxu trinkoarekin egoki nahastu. Buruak eskertuko digu eta azkarrago ikasiko du, ziurrenera.